Badanie nasienia

Męska niepłodność jest w zdecydowanej większości przypadków spowodowana anomaliami nasienia. Właśnie dlatego badanie nasienia jest podstawową czynnością przy badaniu płodności mężczyzn. Szczególnie, że w ostatnich latach liczba zdrowych plemników w męskim nasieniu, które są w stanie zapłodnić żeńską komórkę jajową, uległa wyraźnemu obniżeniu.

Kiedy wykonać badanie nasienia i jak się do niego przygotować?

Badanie nasienia u mężczyzny jest zalecane, jeśli para po roku regularnych starań nie uzyskuje ciąży. Wcześniejsza  diagnostyka niepłodności może zostać rozpoczęta, jeśli istnieją znane czynniki ryzyka męskiej lub żeńskiej niepłodności.

Bardzo istotne dla wyników są warunki przechowywania nasienia. Ejakulat oddaje się drogą masturbacji do specjalnie przygotowanego, pojemnika(kubeczek na mocz). W przypadku oddanie próbki nasienia w domu, należy przechowywać je w temperaturze zbliżonej do  37ºC. Próbkę najlepiej jest dostarczyć do godziny po ejakulacji.

Badanie nasienia należy wykonać po 2 – 7 dniowym okresie abstynencji seksualnej. W tym okresie należy również powstrzymać się od spożywania alkoholu. Aby lekarz mógł prawidłowo odczytać wyniki badania, należy poinformować go o przebytych chorobach oraz lekach przyjmowanych w okresie 3 miesięcy przed wykonaniem badania.

Czym jest spowodowany spadek jakości męskiego nasienia?

Na mniejszą liczbę progresywnych plemników w nasieniu wpływają przede wszystkim styl życia oraz czynniki środowiskowe, takie jak:

  • toksyny,
  • promieniowanie,
  • otyłość,
  • choroby ogólnoustrojowe,
  • choroby układu moczowo-płciowego.

Badanie nasienia – podstawowa metoda oceny płodności mężczyzn

Czynnikiem analizowanym w trakcie badania nasienia są przede wszystkim liczba plemników w 1 ml ejakulatu oraz liczba plemników charakteryzujących się prawidłową żywotnością (plemniki progresywne). Badanie, zwane również seminogramem komputerowym pozwala także:

  • wykryć anomalie lub zaburzenia morfologiczne,
  • ocenić budowę plemników,
  • ocenę wydzieliny prostaty.

Nieprawidłowe wyniki nie wskazują jasno przyczyny niepłodności, ale potwierdzają istnienie problemu z płodnością. Niekorzystna diagnoza nie musi oznaczać braku możliwości zapłodnienia, bowiem medycyna pozwala uzyskać ciążę nawet przy skrajnie niekorzystnych wynikach nasienia.

Badanie nasienia – diagnostyka i normy

Najważniejszym parametrem jest bezwzględna liczba plemników o ruchu prawidłowym (progresywnym). Liczba ta jest określana na podstawie dwóch parametrów (liczby plemników w 1 mililitrze nasienia oraz odsetka plemników progresywnych). Parametry te są pogrubione w poniższej tabeli.

PARAMETR

WARTOŚĆ REFERENCYJNA wg WHO 2010 rok

Objętość (ml)

>1,5

Całkowita liczba plemników (mln)

>39

Liczba plemników (mln/ml)

>15

Ruchliwość (%) (progresywne/nieprogresywne)  

>40

Plemniki progresywne (A+B) %

>32

Żywotność (%)

>58

pH

≥7,2

Morfologia prawidłowe (%)

>4

Leukocyty (mln)

mniej niż 1

 

Badanie fragmentacji DNA plemników – na czym polega i kiedy warto je wykonać?

Badanie fragmentacji DNA plemników to nowoczesne, rozszerzone badanie nasienia, które pozwala ocenić jakość materiału genetycznego (DNA) w plemnikach. W przeciwieństwie do klasycznego badania nasienia, które analizuje liczbę, ruch i budowę plemników, test fragmentacji sprawdza, czy DNA w plemnikach jest prawidłowe i nieuszkodzone.

Wysoka fragmentacja DNA plemników może być jedną z przyczyn problemów z zajściem w ciążę, mimo prawidłowych wyników podstawowego badania nasienia. Dlatego jest to ważny element diagnostyki męskiej płodności.

Co oznacza fragmentacja DNA plemników?

Fragmentacja DNA to uszkodzenia nici DNA w plemniku, które mogą wpływać na:

  • trudności z zapłodnieniem (naturalnie lub w procedurach in vitro),

  • gorszą jakość zarodków,

  • niepowodzenia implantacji,

  • nawracające poronienia.

Kiedy warto wykonać badanie fragmentacji DNA plemników?

Badanie jest szczególnie polecane w sytuacjach takich jak:

  • długi czas starań o dziecko (np. ponad 12 miesięcy),

  • niepłodność idiopatyczna (bez uchwytnej przyczyny),

  • nawracające poronienia u partnerki,

  • niepowodzenia procedur IUI / IVF / ICSI,

  • obniżone parametry nasienia (ruchliwość, morfologia),

  • podejrzenie wpływu stresu oksydacyjnego,

  • żylaki powrózka nasiennego,

  • po przebytych infekcjach, gorączkach, COVID-19,

  • palenie papierosów, otyłość, przewlekły stres, ekspozycja na toksyny.

Jak przygotować się do badania fragmentacji DNA plemników?

Przygotowanie wygląda podobnie jak do badania nasienia:

  • 2–7 dni abstynencji seksualnej,

  • oddanie próbki najlepiej w laboratorium,

  • unikanie alkoholu, przegrzewania (sauna, gorące kąpiele) oraz intensywnego wysiłku dzień przed badaniem.

Jeśli w ostatnich tygodniach wystąpiła infekcja lub gorączka, wynik może być przejściowo gorszy — w takiej sytuacji warto omówić termin badania.

Badanie fragmentacji DNA plemników – cena

Koszt badania: 300 zł.

Logo gabinetu badanie nasienia kalisz